44891831 (021)

1031226 (0912)

  • 1397-03-29

کیوان ساکت: سرودهای ساخته شده برای تیم ملی هیچ اِلِمانِ ایرانی ندارند

یوان ساکت (آهنگساز، نوازنده تار و سه‌تار، نویسنده و مدرس دانشگاه) در مورد کنسرتی که روز جمعه اول تیر همراه با وحید تاج، خواننده آواز اصیل ایرانی در سالن سیروس صابر در کرج برگزار می‌کند، گفت: من تا به حال در کرج کنسرت نداده بودم و بنیاد خیریه فیروزنیا که رویکردش حمایت از زنان سرپرست خانوار است و پیش‌تر نیز در کنسرت دیگری از گروه وزیری در تالار وحدت در کنار یکدیگر بودیم، درخواست برگزاری کنسرتی در این شهر را داد و ما هم پذیرفتیم چون همواره انجام چنین کارهایی برای من بسیار زیباست. او در مورد قطعاتی که در این کنسرت اجرا می‌شود، توضیح داد: «نسیم بهاری» ازجمله کارهای جدید من است که در این کنسرت اجرا می‌شود، همچنین «سه گاه عراق» و تعدادی قطعه قدیمی مانند «یک خانه پُر ز مستان...» که شعری از حضرت مولاناست. بداهه‌نوازی با تار و سه‌تار هم خواهیم داشت و گمان می‌کنم به واسطه تنظیم‌های متفاوت و جدیدی که از آن‌ها استفاده می‌کنیم، مخاطبان شور و هیجان متفاوتی را تجربه کنند. تغییرات احتمالی در اساسنامه خانه موسیقی مثبت است ساکت که یکی از منتقدان جدی عملکرد خانه موسیقی در سال‌های اخیر بوده است، در مورد خبری که چند روز پیش منتشر شد و براساس آن شورای عالی خانه موسیقی به ریاست فرهاد فخرالدینی پیشنهاد کرد بندی به اساسنامه خانه اضافه شود که طبق آن اعضای هیئت‌مدیره نتوانند بیش از دو دوره متوالی عضو این هئیت شوند ولی پس از یک دوره فترت، نامزدی مجدد آن‌ها برای عضویت در این هیئت‌مدیره بلامانع باشد، گفت: اساسنامه خانه موسیقی ایرادات بسیار زیادی دارد و یکی از ایرادات همین نکته است که مطرح کرده‌اند. چون اگر یک نفر بخواهد به شکل دائم عضو هیئت‌مدیره باشد سیستم تبدیل به سیستم پادشاهی می‌شود و عملا راه برای فعالیت دیگران و عرصه برای بهره‌داری از خدمات کسان دیگری که شاید بتوانند بسیار شایسته‌تر باشند، فراهم نخواهد شد. اگر هیئت‌مدیره خانه موسیقی با این مسئله موافقت کند که افراد بعد از دو دوره عضویت، دیگر نتوانند اقدام به این کار کنند گام بزرگی برداشته است. در این صورت کسانی که عملا سال‌هاست هیچ نقش هنری ایفا نمی‌کنند و هیچ نقشی در موسیقی کشور ندارند و صرفا مدیریت‌ها را به طور سلیقگی و گاهی با بدسلیقگی به دست گرفته‌اند، کنار می‌روند و اجازه می‌دهند عده دیگری بیایند و شانس خدمت به موسیقی کشور را داشته باشند. او در این‌باره که افراد می‌توانند پس از یک سال فترت مجددا متقاضی حضور در هیئت‌مدیره شوند هم گفت: مطمئن باشید اگر یک دوره فاصله بیفتد دیگر کسی به آن‌ها رای نخواهد داد. برای اینکه الان هم بسیاری از افراد از حضور دائمی یک عده در خانه موسیقی بسیار دلخور و رنجیده هستند. اعمال این تغییر در اساسنامه از نظر من بسیار مثبت است و موجب می‌شود اعضایی که الان چندین دوره است حتی در مقاطعی به صورت غیرقانونی و بدون رای‌گیری روی کارند، کنار بروند و اجازه دهند نسلی فعال‌تر، پویاتر و پرانگیزه‌تر جلو بیاید و خدمت کند. از کیفیت سرودهای ساخته شده برای تیم ملی تا سفر هیئتی ۱۰۰ نفره به روسیه ساکت در مورد سطح کیفی سرودهای باکلامی که به بهانه حضور تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه ساخته شدند، هر دو با صدای سالار عقیلی، یکی به آهنگسازی فریدون شهبازیان و دیگری به آهنگسازی بابک زرین هم گفت: به عقیده من هیچ کدام از لحاظ کیفی خوب نیستند و هیچ اِلِمانِ ایرانی ندارند. در واقع آهنگ‌های پاپ کم‌محتوایی‌اند که بسیار باعجله ساخته شده‌اند. تنها نقطه مثبت این سرودها از نظر من اجرا شدنشان توسط ارکستری به رهبری شهرداد روحانی با صدای سالار عقیلی است والا آهنگسازی‌‌شان بسیار ساده و معمولی است. او ادامه داد: من در تنگنای حیرتم که با وجود داشتن آهنگسازانی بسیار خوب و گنجینه‌ای از ملودی‌های زیبا مثل آن‌چه در آهنگ‌های زورخانه‌ای داریم که هم اِلِمان‌هایی کاملا ایرانی دارند و هم قابل تنظیم برای اجرا توسط ارکسترهای بزرگ هستند چگونه این آهنگ‌ها انتخاب شده‌‌اند و چگونه چیزی به عنوان سرود تیم ملی فوتبال ایران ارائه شده که از لحاظ کیفی در پایین‌ترین سطح است؟! البته که آهنگسازان محترم تلاش خود را کرده‌اند که آهنگی وزین درست کنند ولی موفق نبوده‌اند و از لحاظ ساختار یک آهنگ پاپ، بسیار نازیبا و فاقد هر گونه اِلِمان موسیقی ایرانی و فرهنگ ایرانی ساخته‌اند. هر چند از متولیان غیر از این هم نمی‌شود انتظار داشت. این نوازنده تار و سه‌تار افزود: در کنار همه این اتفاقات چرا باید هئیتی به آن بالا بلندی منتخبی از ارکسترهای سمفونیک و ملی را در سفر به روسیه همراهی کند؟! صرفا به این دلیل که این سفر مجانی تمام می‌شود و هاکوپیان هزینه‌اش را می‌دهد؟! از نظر شخص من فرقی نمی‌کند که هزینه را دولت می‌کند یا یک تولیدکننده داخلی، این پول ایران است و وقتی لزومی ندارد نباید از کشور خارج شود! مگر منتخبی از اعضای ارکستر سمفونیک و ارکستر ملی تعدادشان چند نفر است که این تعداد همراه نیاز دارند؟! همراهان باید نهایتا چهار یا پنج نفر باشند که می‌شود مدیر داخلی و دستیار رهبر ارکستر و... نه ۱۰۰ نفر! ولی متاسفانه این سفرهای هیئتی به خارج از کشور برای هر مناسبتی، در ایران به روالی عادی تبدیل شده است.

اولین تالار کنسرت کودکان تابستان افتتاح می‌شود

1397-03-29

اولین تالار کنسرت کودکان تابستان افتتاح می‌شود

بخش تحلیلی و آموزشی داروک

شاید شما هم گاهی در کنسرت‌های خوانندگان پاپ، کودکانی را ببینید که همراه با خواننده، ترانه را همخوانی می‌کنند، موسیقی و ترانه‌هایی که چندان مناسب سن آنها نیست. اما چرا خانواده‌ها کودکان را برای شنیدن موسیقی به کنسرت بزرگسالان می‌آورند؟ شاید یکی از دلایل این موضوع ساخته نشدن موسیقی مناسب برای آنها و نبودن محلی برای اجرای آن باشد. ناصر نظر، آهنگساز و رهبر ارکستر کودکان و نوجوانان «پارس» از افتتاح اولین تالار کنسرت کودکان در تابستان خبر داده است. او گفته است: یکی از اقداماتی که مدت‌هاست روی آن تمرکز داریم افتتاح تالار ویژه برگزاری کنسرت کودکان و نوجوانان است که کارهای مقدماتی‌اش از مدت‌ها قبل آغاز شده و اگر مشکلی برای فراهم کردن سایر امکانات به وجود نیاید این تالار ویژه که به نوعی یک مجموعه فرهنگی هنری ویژه کودکان و نوجوانان خواهد بود، تابستان سال ۹۷ در تهران به بهره‌برداری می‌رسد. این تالار چه در حوزه تجهیزات فنی و چه در حوزه‌های دیگر تلاش کرده تا استانداردهای ویژه موسیقی کودک و نوجوان را رعایت کند و تصور می‌کنم با امکاناتی که در این فضا در نظر گرفته می‌تواند به عنوان اولین تالار اجرای کنسرت کودک معرفی شود. موسیقی باید بخشی از برنامه تحصیلی کودک باشد چرا موسیقی کودک تا این اندازه اهمیت دارد که سالنی اختصاصی برای آن ساخته شود؟ بهرام دهقانیار، آهنگسازی که آثار او برای مردم بسیار شناخته شده‌ است و آثاری مثل «خونه مادربزرگه» و «قصه‌های تابه‌تا» را در کارنامه خود دارد در این‌باره می‌گوید: امروز گاهی در برخی مدارس خصوصی‌ و مهدکودک‌ها مربیانی که از ارزش موسیقی کودک آگاه هستند و می‌دانند توجه به کودکان و شناخت موسیقی از دیدگاه روانشناسی و بیولوژی مغزی و همچنین رشد آنها چقدر اهمیت دارد، بعد از آموزش موسیقی به کودکان برای آنها اجراهایی کوچک و خانوادگی برگزار می‌کنند که کودکان تجربه کار گروهی را پیدا کنند و این کار هم در ارتباط با هنر موسیقی باشد. این آهنگساز با تاکید بر اهمیت بسیار زیاد این فعالیت‌ها می‌افزاید: با این اقدامات فرهنگ شناخت موسیقی سالم برای کودک که باید ابتدا از صدا و سیما آغاز شود، امکان‌پذیر خواهد شد. کودکان باید موسیقی را به معنای واقعی از سنین کودکی بیاموزند و این آموزش بخشی از برنامه تحصیلی آنها شود. این امر به خصوص در چند سال ابتدایی آموزش اهمیت دارد چون موسیقی می‌تواند در مسائل روانشناسی کودک و همچنین یادگیری ریاضی در این سنین نقش داشته باشد. آهنگسازی غیراصولی؛ جنایت در حق بچه‌ها آهنگساز مجموعه «زیر گنبد کبود» با اشاره به اینکه کنسرت‌های پاپ مناسب کودکان نیست، درباره اتفاقاتی که با ساخت سالن کنسرت مخصوص کودکان و نوجوان رقم خواهد خورد می‌گوید: اگر این سالن افتتاح شود و در پس افتتاح این سالن برنامه‌ریزی‌ مشخصی وجود داشته باشد تا از افرادی که در این زمینه می‌توانند فعالیت مفید داشته باشند دعوت شود، امکان به وجود آمدن خط تولید بر اساس آفرینش آثار کاملا تخصصی برای کودکان در گروه‌های سنی مختلف فراهم می‌شود و همچنین می‌توان از افرادی که در زمینه موسیقی کودک تجربه قابل اثبات دارند دعوت به همکاری کرد، البته نه افراد تازه وارد که به صرف داشتن چند دستگاه در این زمینه کار می‌کنند. متاسفانه من جوانانی را دیده‌ام که در حوزه کودک فعالیت دارند و با استفاده از الگوی موسیقی پاپ اقدام به ساخت قطعات موسیقی برای کودکان می‌کنند. این آثار به جای اینکه کار درستی باشند یک جنایت روحی و روانی هستند، چون درک کودک را به سمت موسیقی‌ای می‌برند که اصلا برای سن آنها ساخته نشده است. وقتی کسی که در حوزه موسیقی کودک فعالیت می‌کند تفاوت شادی و رقص را نمی‌داند دیگر چه می‌توان گفت. دهقانیار می‌افزاید: تولید موسیقی کودک فاکتورهایی دارد و کسانی باید آنها را درک کنند که در زمینه موسیقی تحصیل و دوره‌های موسیقی آکادمیک را طی کرده‌اند. این افراد باید بدانند که خلق ملودی و طراحی فرم، ارکستراسیون و سازبندی اثر برای کودکان چگونه است. از سوی دیگر در بخش موسیقی ترانه کودک که موسیقی و کلام در آن وارد می‌شود، ترانه‌سرایان اهمیت ویژه‌ای دارند. چون هر کسی که می‌تواند شعر بسراید نمی‌تواند در زمینه ترانه کودک فعالیت کند. این ماجرا هم مثل آهنگسازی است، شاید کسی که می‌تواند سمفونی بسازد اصلا نتواند برای کودک موسیقی خوبی بسازد. ترانه‌سرایی و آهنگسازی تخصصی کودک در کنار هم می‌توانند مانند ستونی در حوزه موسیقی کودک عمل کنند. او ادامه می‌دهد: به واسطه تاسیس مراکز تخصصی برای موسیقی کودک این امکان فراهم می‌شود تا جلساتی طراحی شود که نخبگان این حوزه‌ها مورد حمایت قرار بگیرند تا بتوانند برای کودکان آثار باکلام و سازی و بی‌کلام بسازند و آنها را در این مراکز ارائه کنند. کودکان می‌توانند در این مراکز توسط گروه‌های متخصص در زمینه تربیت کودکان در بخش ساز و آواز آموزش داده شوند. این کودکان می‌توانند در این مراکز به اجرای برنامه بپردازند و در طول این پروسه از بهترین منافع روحی و معنوی سود ببرند. به همین ترتیب این کودکان مثالی بشوند برای خانواده‌های دیگر که از اهمیت آموزش موسیقی به کودکان آگاه نیستند تا آنها هم در این مسیر قرار بگیرند. تصمیم‌گیری غیرمتخصصان بزرگترین ضربه به بدنه موسیقی کشور با ساخت چنین سالن‌ها و مراکز تخصصی برای کودکان آیا امکانی برای حضور آنها در جشنواره‌های معتبر موسیقی کشور مثل جشنواره فجر فراهم خواهد شد؟ دهقانیار می‌گوید: مطمئنا اگر اهمیت آموزش هنر و به خصوص موسیقی مسخص شود، شرایط بسیار بهتری برای موسیقی کودک فراهم خواهد شد. متاسفانه هنوز در کشور ما وضعیت موسیقی مشخص نیست. باید کارشناس موسیقی در مورد موسیقی تصمیم بگیرد نه کسی که در این زمینه کارشناس نیست. بسیاری از خطاهای گذشته در زمینه موسیقی کشور ما به این دلیل بوده که تصمیم‌گیری‌های کلان در بخش موسیقی توسط افراد غیرمتخصص در حوزه موسیقی گرفته شده است، این بزرگترین ضربه به موسیقی کشور بوده است. باید بودجه کافی برای دعوت از افراد متخصص موسیقی فراهم شود و تا بتواند در حوزه موسیقی کودکان فعالیت کند. هر شخص در هر موقعیتی که بخواهد فعالیتی انجام دهد باید از مهارت‌های قابل دفاع یک یا چند متخصص در زمینه رشته مورد نظر که سابقه فعالیت در آن حوزه را دارند استفاده کند. اگر مراکزی باشد که بتواند از متخصصان دعوت کنند تا در جهت هدف مشخص برای کودکان فعالیت داشته باشند، به طور مسلم کسانی که در گروه‌های سنی مختلف آمادگی همکاری در این زمینه دارند از آن استقبال خواهند کرد. به دنبال این اتفاق آثار ایده‌آل برای کودکان ساخته خواهد شد و در همان مکان هم اجرا خواهند شد، چه چیزی بهتر از این برای بچه‌ها وجود خواهد داشت؟

بازتاب اجرای نوازنده ایرانی در اسپانیا

1397-03-29

بازتاب اجرای نوازنده ایرانی در اسپانیا

بخش تحلیلی و آموزشی داروک

محسن شریفیان، سرپرست گروه موسیقی لیان و نوازنده ساز نی‌ انبان در حاشیه یک فستیوال فرهنگی هنری در اسپانیا مورد تمجید رسانه‌های این کشور قرار گرفت. سالنامه گایتا یک نشریه تخصصی مربوط به ساز نی‌ انبان است که از سال ۱۹۸۶ به شکلی منظم توسط مدرسه موسیقی اورنسه اسپانیا منتشر می‌شود. سی و یکمین شماره این نشریه که جدیدترین سالنامه آن مجموعه است در شش صفحه به معرفی محسن شریفیان نوازنده ایرانی ساز نی‌ انبان پرداخته و از تاریخ و جغرافیای بوشهر تا موسیقی و سازهای نی‌ انبان، نی تکی و نی جفتی را به مخاطبان خود معرفی کرده است. محسن شریفیان، پیش از این نیز در دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی دنیا ازجمله دانشگاه تورنتو و کنسرواتوار موسیقی مسکو و همچنین سمینارها و فستیوال‌های متعدد به معرفی موسیقی بوشهر و به ویژه ساز نی انبان پرداخته است.

ای کاش از زبان مشترک مردم برای «سرود ملی در جام جهانی» استفاده می‌شد

1397-03-29

ای کاش از زبان مشترک مردم برای «سرود ملی در جام جهانی» استفاده می‌شد

بخش تحلیلی و آموزشی داروک

محمود مشهودی در گفت‌وگو با ایسنا، بیان کرد: جالب اینجاست که چند سال بعد نیز اجراها نوازنده‌های ایرانی در یک کشور دیگر تبدیل به یک آلبوم یا کتابی به زبان انگلیسی به فارسی هم ترجمه می‌شود و بعد از شنیدن آن می‌گوییم چرا ما قدر این گوهر را ندانستیم؟ اگر موسیقی با زبان اقوام و تِم‌های ایرانی شکل می‌گرفت هم برای دنیا و هم برای خودمان جذاب‌تر بود. مثل سرود «ای ایران» که هنوز هم برای همه دلنشین و جذاب است. او با بیان اینکه ما می‌گوییم موسیقی یک زبان است، اظهار کرد: وقتی در ارکستر سمفونیک از موسیقی قومی مناطق حرفی نباشد، مردم آن منطقه چطور می‌توانند با آن ارتباط بگیرند؟ زیرا مردم با آن زبان غریبه هستند اما اگر از زبان مشترک مردم استفاده شود این ارتباط نیز برقرار می‌شود. سرپرست گروه موسیقی اصیل «رندان» درباره اینکه فکر می‌کنید پیوند موسیقی و ترانه مردمی با رویدادهای ورزشی در خوزستان چگونه اتفاق می‌افتد؟ گفت: شادی و غم‌های هر قوم به فرهنگ خودشان بر می‌گردد. برای مثال وقتی به موسیقی شمال ایران گوش می‌کردم متوجه شدم موسیقی «گل پامچال» یا آواز «امیری» در مراسم عزا یا عاشورایی هم استفاده می‌شود. وقتی شما به موسیقی بوشهر یا عرب‌های خوزستان نیز گوش می‌کنید، متوجه می‌شوید سازبندی و نوع خواندن‌های موسیقی شادی و عزا یکی است و فقط شعر آن عوض و ریتمش تند یا کند می‌شود. مشهودی با بیان اینکه همیشه مهره‌های اصلی که برای انتخاب موسیقی موضوعی مثل سرود تیم ملی تعیین کننده هستند، از موسیقی اقوام آگاهی کافی نداشته‌اند. ما همیشه با این مشکل مواجه بودیم و زمانی که می‌خواستیم یک موضوع را فاخر و بزرگ نشان دهیم از ارکستر و حتی دید غربی استفاده می‌کردیم. گرچه ارکستر به جای خودش خوب و زبان مشترک تمام دنیا است اما در این عصر تنها چیزی که برای دنیا جذابیت بیشتری دارد موسیقی و فرهنگ کشورها است. هر کسی برای تماشا و آشنایی با فرهنگ یک کشور برای سفر به آن نقطه برنامه ریزی می‌کند. شاید دستِکم گرفتن موسیقی اقوام موجب شده که به آن برای ساخت سرود تیم ملی توجه نشود. او اعلام کرد: اخیرا در حال آهنگسازی بودم که تصمیم گرفتم دشتی را در چهارچوب ردیف بنویسم. در حالی که استادان بزرگ ما پرونده دشتی را بستند و معتقدند در این باره حرفی برای گفتن نداریم. ما در تِم موسیقی جنوب، شروه خوانی، فایز خوانی و دشستانی نیز داریم که بِکر هستند و تعجب می‌کنم که چرا تا کنون کسی از آن‌ها استفاده نکرده است در حالی که تا موسیقی جنوب را برای کسی پخش می‌کنیم همه مشتاق هستند، آن را بشنوند. زیرا موسیقی اقوام برای ما جذاب است و اگر به صورت حرفه‌ای وارد شویم و آن را به شکل رسمی و جذاب‌تری کار کنیم صد در صد موفق می‌شویم. این پژوهشگر موسیقی اقوام خوزستان با بیان اینکه در حال حاضر دچار چندگانگی فرهنگی شدیم، گفت: در حالی دَم از اصالت و ایرانی بودن می‌زنیم که تلاش می‌کنیم فرهنگ اسلامی را هم رعایت کنیم، در عین حال با لهجه محلی صحبت می‌کنیم، سریال‌های خارجی می‌بینیم و ترجیح می‌دهیم غذاهای فرهنگی بخوریم و فکر می‌کنیم اگر می‌خواهیم به سمت جلو برویم باید مورد تایید غرب هم قرار بگیریم.